Hide Notes 

Slide 1: การทำ า ศั ล ยกรรมเพื ่ อ ใส่ ฟ ั น ปลอม การทำ า ศั ล ยกรรมตกแต่ ง สั น เหงื อ กให้ เ หมาะสมแก่ ก ารใส่ ฟั น ปลอมเป็ น สิ ่ ง จำ า เป็ น เพื ่ อ ให้ ผ ู ้ ป ่ ว ยสามารถใส่ ฟ ั น ปลอม ได้ โ ดยไม่ ม ี อ าการเจ็ บ สามารถใช้ บ ดเคี ้ ย วได้ อ ย่ า งมี ประสิ ท ธิ ภ าพ ซึ ่ ง สั น เหงื อ กที ่ ด ี ไ ม่ ค วรมี ป ุ ่ ม กระดู ก แหลมหรื อ ปุ ่ ม กระดู ก ที ่ ย ื ่ น ออ กมาด้ า นข้ า ง รวมถึ ง ไม่ ม ี เ นื ้ อ ยึ ด หรื อ ส่ ว น ของกล้ า มเนื ้ อ มาเกาะอยู ่ บ ริ เ วณขอบของฟั น ปลอม โดยสิ ่ ง เหล่ า นี ้ ส ามารถแก้ ไ ขได้ โ ดยการทำ า ศั ล ย กรรม เดี ่ ย วหรื อ หลายก้ อ นติ ด กั น มั ก เกิ ด บริ เ วณกลางเพดานปาก และด้ า นลิ ้ น ของขากรรไกรล่ า ง การตัดกระดูกงอกบริเวณเพดานปากและขา กรรไกรล่างด้านลิ้น กระดู ก งอก มั ก เกิ ด จากกรรม พั น ธุ ์ โตช้ า อาจเป็ น ก้ อ น การตัดเนื้อยึดริม ฝีปาก ข้ อ บ่ ง ชี ้ • เนื ้ อ ยึ ด ริ ม ฝี ป ากมี ข นาดใหญ่ ห รื อ เกาะสู ง ขั ด ขวางต่ อ การ ใส่ ฟ ั น ปลอ ม • เนื ้ อ ยึ ด ริ ม ฝี ป ากขั ด ขวางการเคลื ่ อ นไหวริ ม ฝี ป ากและลิ ้ น ทำ า ให้ พ ู ด ไม่ ช ั ด • มี ช ่ อ งว่ า งระหว่ า งฟั น หน้ า เนื ่ อ งจากมี ก ารเกาะสู ง ของเนื ้ อ ยึ ด ริ ม ฝี ป าก • เนื ้ อ ยึ ด ริ ม ฝี ป ากเกาะสู ง มายั ง สั น เหงื อ กยึ ด ทำ า ให้ เ กิ ด การ ทำ า ลายอวั ย วะป ริ ท ั น ต์ ข้ อ บ่ ง ชี ้ ๑. มี ข นาดใหญ่ ม ากจนพู ด ไม่ ช ั ด ๒. เศษอาหารติ ด ง่ า ยและทำ า ความสะอาดยาก ๓. กลื น ลำ า บาก ๔. ขั ด ขวางการใส่ ฟ ั น ปลอม ชนิ ด ถอดได้ ๕. เยื ่ อ บุ เ ป็ น แผลง่ า ยและมั ก หายยากเนื ่ อ งจากมี ห ลอดเลื อ ด เลี ้ ย งน้ อ ย วิ ธ ี ก ารตั ด กระดู ก ๑. ส่ ว นใหญ่ ม ั ก ฉี ด ยาช าเฉพาะที ่ แ ละทำ า การตั ด ในคลิ น ิ ก ทั น ต กรรม แต่ ม ี บ างกรณี ท ี ่ ต ั ด ภายใต้ ย าสลบ ๒. ทำ า การเปิ ด แผ่ น เยื ่ อ บุ (ภาพที ่ ๖, ๗) ๓. ทำ า การตั ด กระดู ก โดยใช้ ห ั ว กรอ หรื อ สิ ่ ว ทางทั น ตกรรม ๔. เย็ บ ปิ ด แผ่ น เยื ่ อ บุ (ภาพที ่ ๘) ๕. ทั น ตแพทย์ อ าจให้ ใ ส่ เ ครื ่ อ งมื อ ป ิ ด แผล และนั ด ตั ด ไหมหลั ง จากเย็ บ ไปประมาณ ๗-๑๐ วั น ๖. แผ่ น เยื ่ อ บุ จ ะเชื ่ อ ม กั น ภายใน ๗-๑๐ วั น (ภาพที ่ ๖) และ ค่ อ ยๆหายเป็ น ปกติ (ภาพที ่ ๙, ๑๐) วิ ธ ี ก ารทำ า ฉี ด ยาชาและ ใช้ ก รรไกรหรื อ มี ด ตั ด บริ เ วณเนื ้ อ ยึ ด (ดั ง ภาพที ่ ๑ และ ๒) จากนั ้ น จึ ง เย็ บ (ดั ง ภาพที ่ ๓) และใช ้ ผ ้ า ก๊ อ ซม้ ว นเป็ น แ ท่ ง สอดไว้ ๑-๒ ชั ่ ว โมง (ดั ง ภาพที ่ ๔) ๑๐ ภาพที ่ ๗ ภาพที ่ ๙ ภาพที ่ การดู แ ลภายหลั ง การผ่ า ตั ด สำ า หรั บ ผู ้ ป ่ ว ยที ่ ไ ด้ ร ั บ ภาพที ่ ๘ ภาพที ่ ๑๑ การทำ า ศั ล ยกรรมตั ด แต่ ง กระดู ก ภาพที ่ ๑ ภาพที ่ ๔ การตกแต่งกระดูก ภาพที ่ ๒ ภาพที ่ ๓ สันเหงือก a.กั ด ผ้ า ให้ แ น่ น ในบริ เ วณที ่ ท ำ า ๑ ชั ่ ว โมง หากยั ง มี เ ลื อ ดออก มาอี ก ให้ ก ั ด ผ้ า ใหม ่ ต ่ อ อี ก ๒ ชั ่ ว โมง b.กลื น นำ ้ า ลายให้ แ ห้ ง อย่ า บ้ ว นนำ ้ า หรื อ นำ ้ า ลายระหว่ า งที ่ ก ั ด ผ้ า อยู ่ c.หลั ง ทำ า การผ่ า ตั ด ผู ้ ป ่ ว ยจะมี ค วามรู ้ ส ึ ก ชาหรื อ หนา บริ เ วณ แก้ ม ลิ ้ น และริ ม ฝี ป าก ต้ อ งระวั ง ไม่ ก ั ด เกา หรื อ หยิ ก บริ เ วณที ่ ชา มิ ฉ ะนั ้ น จะเกิ ด แผลขึ ้ น ควรปล่ อ ยให้ ห ายชาเอง d.ห้ า มอมนำ ้ า แข็ ง บ้ ว นนำ ้ า หรื อ นำ ้ า ยาใดๆ ในวั น แรก วั น ต่ อ ไป ใช้ น ำ ้ า เกลื อ (เกลื อ แกง ๑ ช้ อ นชาผสมนำ ้ า ๑ แก้ ว ) อมและกลั ้ ว ปากเบาๆ นาน ๑ นาที แล้ ว บ้ ว นหลั ง รั บ ประทานอาหาร e.แปรงฟั น ทำ า ความสะอาดตามปกติ และควรแปรงหลั ง จาก เลื อ ดหยุ ด แล้ ว แปรงได้ จ นถึ ง บริ เ วณไหมที ่ เ ย็ บ ถ้ า แป รงแผล แล้ ว เลื อ ดออกเล็ ก น้ อ ย เลื อ ดจะหยุ ด ได้ เ อง f.รั บ ประทานยาตามแพทย์ แ ละเภสั ช กรสั ่ ง ให้ ค รบ g.ห้ า มเอานิ ้ ว มื อ ไม้ จ ิ ้ ม ฟั น แ คะ เขี ่ ย บริ เ วณแผลและห้ า มดู ด แผลเล่ น h.ทำ า งานประจำ า วั น ได้ แต่ อ ย่ า ออกกำ า ลั ง กายเกิ น ค วร i.งดดื ่ ม สุ ร า บุ ห รี ่ อาหารรสจั ด ภายหลั ง การผ่ า ตั ด j.ให้ ก ลั บ มาตั ด ไหมหลั ง เย็ บ ๗ วั น หรื อ ตามที ่ ท ั น ตแพทย์ น ั ด หมาย k.หากมี ก ารบวมให้ ใ ช้ ผ ้ า ห่ อ ถุ ง เจลหรื อ ขวดนำ ้ า เย็ น ประคบ นอกปากบริ เ วณที ่ ผ ่ า นาน ๒๐ นาที หลั ง จากวั น แรกแล้ ว ให้ เปลี ่ ย นเป็ น ประคบบริ เ วณเดิ ม ด้ ว ยผ้ า ชุ บ นำ ้ า อุ ่ น หรื อ กระเป๋ า นำ ้ า อุ ่ น จนกว่ า จะรู ้ ส ึ ก ปกติ l.การใส่ เ ครื ่ อ งม ื อ ป ิ ด แผล ในกรณี ท ี ่ ต ั ด ปุ ่ ม กระดู ก เพดานบนหรื อ ป ุ ่ ม กระดู ก ใต้ ล ิ ้ น ที ่ ม ี ข นาดใหญ่ ใ ส่ เ ครื ่ อ งมื อ ปิ ด แผลเป็ น เวลา ๒๔-๗๒ หลั ง ทำ า การรั ก ษา ๑ สั ป ดาห์ ท ั น ตแ พทย์ จ ะนั ด ให้ ม าตั ด ไหมและประมาณ ๒ สั ป ดาห์ แ ผลจะสามารถหายเองได้ ต าม ปกติ การตกแ ต่ ง กระดู ก สั น เหงื อ กเป็ น การทำ า ให้ ก ระดู ก สั น เหงื อ กมี ร ู ป ร่ า งเหมาะสมที ่ จ ะเป็ น ฐานรอ งฟั น ปลอมเพื ่ อ ลด ความเจ ็ บ ปวดต่ า งๆ ในการใส่ ฟ ั น อาจทำ า ทั น ที ห ลั ง การถอน ฟั น หรื อ ทำ า การผ่ า ตั ด แก้ ไ ขภายหลั ง ก็ ไ ด้ วิ ธ ี ก ารทำ า a.ฉี ด ยาช าแ ล้ ว เปิ ด แผ่ น เหงื อ กอ อก b.ใช้ ค ี ม ขลิ บ กระดู ก ที ่ ย ื ่ น ออกมา แ ล้ ว ตะไบ แต่ ง กระดู ก ให้ เรี ย บ c.ใช้ น ำ ้ า เกลื อ ล้ า งเศษกระดู ก ออ กให้ ห มด d.นำ า แผ่ น เหงื อ กกลั บ คื น ที ่ เ ดิ ม โดย เย็ บ แผ่ น เหงื อ กเข้ า หากั น ภาพที ่ ๕ แสดงกระดู ก เบ้ า ฟั น ที ่ ม ี ส ่ ว นย ื ่ น ที ่ ไ ม่ ต ้ อ งการ การก รอลดส่ ว นยื ่ น อ าจทำ า ได้